Klimaatplassen

Welkom in de Kempen! Hier winnen we al jaren zand in de omgeving van Mol, Dessel en Lommel. Die zandwinning creëerde een landschap vol grote plassen en diepe groeves over een totale oppervlakte van 700 hectare. We onderzoeken nu in WaterProof de mogelijkheid om die putten te gebruiken voor extra waterbuffering. Zo beperken we dat kostbaar water nutteloos wordt afgevoerd, en vullen we zoetwatervoorraden aan. Een deel van het beschikbare water kan dan tijdens lange droogteperiodes gebruikt worden om de regionale nood aan water op te vangen.

Zandwinningsplassen Sibelco


Grondwatervoorraden aanvullen via infiltratie

Zandwinningsputten hebben contact met grondwater. Als we ingrepen doen die een effect hebben op het peil van de plassen, moeten we daarom het effect op het regionale grondwatersysteem steeds goed onderzoeken. De zandwinningsputten ontvangen een aanzienlijk volume grondwater aangezien ze op de rand liggen van het Kempische plateau.

Om extra water te bufferen zouden we het waterpeil in de groeves en plassen kunnen laten variëren in functie van het seizoen. Door de grote oppervlakte van de putten kan al bij een beperkte peilvariatie een aanzienlijk volume water tijdelijk worden opgeslagen. Dit volume water kan bijvoorbeeld tijdens een droogtepiek ingezet worden. 

Ook kunnen we ingrijpen in de interactie tussen het water in de plassen en het grondwater. Door een hoger peil op te leggen aan de groeves of plassen wanneer er genoeg water beschikbaar is, kunnen we meer water in het grondwatersysteem houden of zelfs opslaan (principe van artificial recharge). Ook hier laat een bescheiden peilverhoging voor de plassen al toe om een aanzienlijk volume water te laten infiltreren.
 
Een andere mogelijkheid is om het overloopwater van de vijvers te pompen naar hoger gelegen gebieden in het Kempisch plateau. Daar zit de grondwatertafel een stuk dieper en is het ook wenselijk om die aan te vullen. 
 
Die mogelijkheden verkennen we in WaterProof grondig om zo eventuele neveneffecten zoals ongewenste vernatting of verdroging te voorkomen. We werken een dynamisch systeem uit om veranderingen nauw in de gaten te houden via realtime sensoren.
 
Tegelijk onderzoeken we waar we in Vlaanderen nog gelijkaardige mogelijkheden hebben om water te bufferen in vijvers, rivieren, kanalen, bufferbekkens, beken... We analyseren het potentieel van grootschalig water bufferen in Vlaanderen om proactief waterschaarste aan te pakken. Daarbij houden we niet alleen rekening met de waterbeschikbaarheid om de buffer te vullen, maar ook de gebruikswaarde van dat extra water voor het ecosysteem in de lokale omgeving.
 
Wat is de positieve impact van KlimaatPlassen op ons watersysteem?

  • We verhogen waterbeschikbaarheid bij droogte 
  • We vertragen de afvoer van water richting zee
  • We vullen onze grondwatervoorraden aan
  • We leggen geen kunstmatige waterbekkens aan, maar maken gebruik van bestaande plassen
  • We versterken natuur- en ecosysteemdiensten in de omgeving